Grabów zmniejszył lukę w finansowaniu odpadów. Nadal przekracza pół miliona złotych

3 306 320,19 zł kosztów i 2 795 484,13 zł dochodów — te wartości pojawiają się zarówno w raporcie o stanie Grabowa nad Prosną za 2025 rok, jak i w sprawozdaniu z wykonania budżetu. Różnica wynosi 510 836,06 zł. Dochody odpowiadały około 84,5 procent kosztów, a więc nie wystarczyły na pokrycie całego rachunku systemu odpadowego.

Rok wcześniej koszty wyniosły 3 520 110,11 zł, a dochody 2 550 016,75 zł. Różnica sięgała wtedy 970 093,36 zł. Między 2024 a 2025 rokiem zmniejszyła się zatem o 459 257,30 zł, czyli około 47,3 procent. To poprawa bilansu, choć nie oznacza pełnego samofinansowania.

Poprawa przyszła z obu stron rachunku

Łączny koszt obniżył się o 213 789,92 zł, czyli około 6,1 procent. Jednocześnie dochody wzrosły o 245 467,38 zł, około 9,6 procent. Mniejszej różnicy nie wyjaśnia więc wyłącznie oszczędność po stronie wydatków albo wyłącznie wzrost wpływów. W rocznym porównaniu zadziałały oba zjawiska.

Sprawozdanie budżetowe pozwala dodatkowo oddzielić wykonanie od planu. Dochody zaplanowano na 2 561 000 zł, a uzyskano około 109,16 procent tej kwoty. Plan wydatków wynosił 3 407 666 zł, natomiast wykonanie około 97,03 procent. Wyższa realizacja dochodów względem planu nadal nie oznaczała, że zrównały się one z kosztami.

Nie wszystko w dochodach jest zwykłą opłatą mieszkańca

Raport rozbija wpływy na 2 775 775,99 zł odpłatności mieszkańców, 5426,32 zł kosztów upomnień oraz 14 281,82 zł odsetek od nieterminowych wpłat. Wartości sumują się do podanych 2 795 484,13 zł. W porównaniu kosztów z dochodami uwzględniamy całość tej kategorii, a nie samą podstawową opłatę.

Nie wolno jednak wyciągać z istnienia upomnień wniosku, że całą brakującą kwotę spowodowały zaległości mieszkańców. Do takiej oceny potrzebny byłby stan należności, ich ściągalność i porównanie naliczonych opłat z wykonanymi kosztami. Analizowane zestawienie tego nie rozstrzyga.

W kosztach sprawozdanie budżetowe wyodrębnia 3 182 355,36 zł na odbiór i zagospodarowanie odpadów oraz 123 964,83 zł pozostałych wydatków. Te dwie pozycje dają łączny koszt systemu. Rachunek nie sprowadza się zatem wyłącznie do ceny wyjazdu śmieciarki.

Deklaracja, mieszkaniec i tona odpadów to różne miary

Na koniec 2025 roku urząd wykazywał 2223 deklaracje dotyczące opłaty i 7866 mieszkańców według ewidencji. Deklaracja może obejmować więcej niż jedną osobę. Nie należy więc porównywać tych liczb tak, jakby każdy mieszkaniec miał składać osobny dokument, ani traktować ich różnicy jako liczby osób niepłacących.

Raport podaje także 2459,0480 Mg odpadów odebranych z nieruchomości przez trzech wymienionych odbierających. Mg oznacza tonę. W zestawieniu 1515,0150 Mg przypada na odpady zmieszane, co stanowi około 61,6 procent tej konkretnej sumy.

To proporcja w tabeli odebranych odpadów, a nie ustawowy poziom recyklingu. Takiego poziomu nie wylicza się po prostu przez odjęcie śmieci zmieszanych od całego tonażu. Osobno opisane strumienie, w tym punkt selektywnego zbierania, również wymagają sprawdzenia zakresu przed łączeniem danych.

Uwaga na pozornie prosty wykres rok do roku

Raport za 2024 rok pokazuje osobno odbiór przez MZO i przez pozostałe wymienione firmy. Porównanie sumy wszystkich odbierających z 2025 roku wyłącznie z pozycją MZO z roku 2024 stworzyłoby fałszywy obraz wzrostu. Dlatego nie przedstawiamy takiego zestawienia jako zmiany ilości odpadów w całej gminie.

Najmocniej udokumentowany wniosek jest finansowy: różnica między dochodami a kosztami wyraźnie się zmniejszyła, ale pozostała dodatnia po stronie kosztów. Sama ta informacja nie przesądza o konieczności kolejnej zmiany opłat. Do decyzji potrzebny jest również plan następnego roku, umowy, przewidywana masa odpadów i wpływy. Pod tekstem znajdują się obie roczne analizy oraz sprawozdanie budżetowe, dzięki czemu można sprawdzić rachunek w dwóch dokumentach za 2025 rok.